Cascade Kuralı: Gerçekten Uygulanıyor mu?

Avrupa Birliği'nin vize politikasında 'Cascade' kuralı, düzenli ve yasal seyahat geçmişine sahip başvurucuların, her seferinde konsolosluğa gitmek zorunda kalmadan kademeli olarak daha uzun süreli 'Multiple-Entry' (çok girişli) vize almasını öngören teknik bir düzenlemedir. AB Vize Kodu (Article 24) uyarınca bu kural, vize işlemlerini basitleştirmek ve 'güvenilir' yolcuları ödüllendirmek için tasarlanmıştır.<br/><br/>Teorik olarak kural şu aşamalardan oluşur: Öncelikle son iki yıl içinde üç kez Schengen vizesi almış ve bunları 'doğu ülkeden giriş yaparak' ve 'süresinde dönerek' kullanmışsanız, dördüncü başvurunuzda kural gereği size 1 yıllık vize verilmesi gerekir. Bu 1 yıllık vizeyi de doğru kullanırsanız bir sonraki vizenizin 2 yıllık, sonrasında ise 5 yıllık olması beklenir. Temmuz 2025'te Türk vatandaşları için vize kolaylaştırma diyaloğu kapsamında bu kuralların daha esnek uygulanması yönünde konsolosluklara tavsiye kararı gönderilmiştir. Ancak 2026 yılındaki pratik veriler, bu otomatik sistemin arkasında hala 'insan' faktörünün ve 'ülke politikalarının' olduğunu gösteriyor.

Şubat 2026 itibarıyla yaptığımız saha analizleri, Cascade kuralının bir 'algoritma' değil, bir 'yönerge' gibi işlediğini kanıtlıyor. Özellikle Almanya, İtalya ve Yunanistan gibi Türk turist hacminin yüksek olduğu ülkeler, geçmiş vizelerine sadık kalan başvuruculara uzun süreli vize verme konusunda Cascade kurallarını %80 oranında uygulamaktadır. Ancak burada kritik bir detay var: Vizelerin 'doğru kullanılması'.<br/><br/>Pek çok başvurucu, 'Vizeyi başka ülkeden aldım ama ilk olarak oraya gitmedim' hatasına düşüyor. Konsolosluk sistemleri artık birbirine entegre (VIS sistemi) ve eğer İtalya vizesiyle ilk olarak Hollanda'ya gitmişseniz, bir sonraki başvurunuzda Cascade kuralı sizin için devre dışı kalabilir. Memur bunu bir 'güven ihlali' olarak kodlayabilir. Ayrıca, dosyanızdaki ekonomik verilerin (maaş, sgk dökümü, birikim) son iki yıla göre stabil olması veya iyileşmiş olması şarttır. Ekonomi kötüleşmişse, geçmişteki 10 vizeniz bile size 5 yıllık vize garanti etmeyebilir.

Vize dünyasında 2026'nın en büyük devrimi 'EU VAP' (European Visa Application Portal) üzerinden başlayan dijital vize dönemidir. Artık pasaportlara basılan o renkli vize etiketleri (sticker) tarih olmaya hazırlanıyor. Dijital vize sistemiyle birlikte Cascade kuralının uygulanması çok daha 'otomatik' bir hale gelecek. Sistem, başvurucunun geçmiş vizelerini, giriş-çıkış kayıtlarını ve kural ihlallerini anlık olarak merkezi bir veri tabanından analiz edecek.<br/><br/>Dijital vizeye geçiş süreci, başvuruların daha hızlı sonuçlanmasını sağlasa da, biometrik veri (parmak izi) gereksinimi hala devam etmektedir. EU VAP portalı üzerinden yapılan başvurularda, Cascade kuralına uygunluğunu sistem otomatik olarak 'tik'leyebilecek. Bu da memurun inisiyatif alanını biraz daha daraltarak kuralların daha adil uygulanmasına yol açacaktır. Türk vatandaşları için bu dijitalleşme, konsolosluklardaki randevu kaosunun da bir nebze olsun azalması anlamına geliyor.

2025 sonu itibarıyla tam kapasite devreye giren EES (Giriş/Çıkış Sistemi), Cascade kuralının en büyük denetleyicisidir. Artık gümrük memurları pasaportunuza manuel mühür basmak yerine, biometrik verilerinizi ve pasaport çipinizi sisteme okutuyor. Bu sistem, Schengen bölgesinde kaldığınız gün sayısını saniyesi saniyesine hesaplıyor ve '90/180 kuralı' ihlallerini anında kırmızı alarm olarak merkeze bildiriyor.<br/><br/>Cascade kuralından faydalanmak isteyen bir başvurucu için EES verileri 'temiz bir sicil' anlamına gelmelidir. Eğer geçmişte 91 gün kaldıysanız veya vize sürenizi bir gün dahi aştıysanız, dijital sicilinizdeki bu leke bir sonraki başvuruda 5 yıllık vize almanıza engel olacaktır. EES'nin getirdiği bu şeffaflık, dürüst seyahat edenlerin lehine, kuralları esnetmeye çalışanların ise aleyhine sonuç doğurmaktadır.

Uzun süreli vize alsanız dahi (örneğin 5 yıllık), bu size Avrupa'da sınırsız kalma hakkı vermez. Tüm kısa süreli (C tipi) vizeler için geçerli olan altın kural 'herhangi bir 180 günlük dönemde maksimum 90 gün kalış' kuralıdır. Bu kuralı yanlış hesaplamak, sadece sınır dışı edilmenize değil, Cascade hakkınızın da yanmasına neden olur.<br/><br/>Hesaplama yapılırken, giriş ve çıkış yaptığınız günler de 'tam gün' olarak sayılır. 180 günlük pencere 'hareketli' bir penceredir; yani bugün geri doğru baktığınızda son 180 günde kaç gün içeride olduğunuzu saymalısınız. Eğer 90 günü doldurmuşsanız, tekrar giriş yapabilmek için Schengen dışında yeteri kadar gün geçirmeniz gerekir. App Store ve Play Store'da bulunan 'Schengen Calculator' uygulamaları bu konuda hayat kurtarıcıdır; Cascade kuralını bozmamak için bu hesaplamayı her seyahat öncesi yapmalısınız.

Peki, tüm şartları karşıladığınızı düşündüğünüz halde vizeniz Cascade kuralına aykırı şekilde kısa süreli geldi veya reddedildi. Ne yapmalısınız? Eğer red gerekçeniz 'sahte belge' veya 'seyahat amacı şüphesi' gibi ağır bir gerekçe değilse, 'Remonstrance' (İtiraz) yoluna gidebilirsiniz. Özellikle Almanya ve Avusturya gibi ülkelerde itiraz süreci çok profesyonel yürür. Dilekçenizde Cascade kuralına (Visa Code Art. 24) açıkça atıfta bulunarak memurun yaptığı teknik hatayı nazikçe belirtebilirsiniz.<br/><br/>Ancak vizeniz sadece 'kısa süreli' geldiyse (itiraz hakkı yoktur), bu vizeyi kurallara %100 uyarak kullanıp dönmek en iyi stratejidir. Bu 'düzgün kullanım' bir sonraki başvuruda elinizi çok daha güçlendirecektir. İstatistikler gösteriyor ki, haksız redlerde yapılan sağlam bir itiraz (özellikle avukat veya profesyonel vize danışmanı destekli), %40 oranında vizenin onaya dönmesini sağlamaktadır.

Şubat 2026 itibarıyla Avrupa kapıları, kurallara sadık kalan ve dijital dünyaya entegre olan Türkler için aslında hiç olmadığı kadar 'açık'tır. Randevu bulma zorluğu geçici bir bürokratik engel olsa da, Cascade kuralı uzun vadede vize çilesini bitirecek olan tek yoldur. 1 yıllık vizenizi 5 yıllık vizeye dönüştürmek sizin elinizdedir.<br/><br/>Sonuç olarak; Schengen vizesi sadece bir 'izin kağıdı' değil, sizin uluslararası güvenilirliğinizin bir karnesidir. Vizelerinizi doğru ülkeden başlatın, EES sisteminde açık vermeyin ve her zaman dürüst beyanda bulunun. Biz UZ VISA olarak, sizin bu güven inşası sürecinizde en doğru dökümantasyonu hazırlayarak Cascade merdivenlerini hızla tırmanmanıza rehberlik ediyoruz. Avrupa rüyanız, doğru bir vize stratejisiyle tek fanzinli bir maceradan, ömür boyu sürecek bir özgürlüğe dönüşebilir.