ABD Çalışma İzni Krizi: EAD Süresi 18 Aya Düştü, Yenileme Planı Nasıl Kurulur?

ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), 2023 yılının sonlarında başlattığı ve başvurucular tarafından büyük bir memnuniyetle karşılanan '5 yıllık EAD' politikasından geri adım atarak, birçok kategoride maksimum geçerlilik süresini 18 aya indirdi. Bu karar, Aralık 2025 politika güncellemesiyle resmileşti ve 2026 yılı itibarıyla tüm yeni başvuruları ve yenileme taleplerini etkilemeye başladı. Peki, neden böyle bir değişikliğe gidildi?

5 yıllık süre, pandemi sonrası biriken dosya yığınlarını eritmek ve USCIS üzerindeki operasyonel yükü azaltmak amacıyla getirilmişti. Ancak, değişen yönetim öncelikleri ve göçmenlik sistemindeki sıkılaştırma politikaları, çalışma izinlerinin daha sık periyotlarla denetlenmesi gerektiği görüşünü öne çıkardı. 18 aylık yeni sınır, USCIS'in başvurucuların statülerini daha yakından takip etmesine olanak tanırken, göçmen topluluğu içerisinde 'EAD Krizi' olarak adlandırılan bir belirsizlik dönemini de beraberinde getirdi.

Özellikle yeşil kart bekleyen (I-485 aşamasındaki) başvurucular ve mülteci statüsündeki bireyler için bu durum, her 1.5 yılda bir yeniden dosyalama, yeniden harç ödeme ve yeni bir bekleyiş süreci anlamına geliyor. Bu makalede, bu değişikliğin teknik detaylarını ve bu 'kriz' ortamında çalışma hakkınızı nasıl koruyabileceğinizi derinlemesine inceleyeceğiz.

USCIS'in yayınladığı yeni rehber, sürenin kısaltılmasının hangi kodları kapsadığını net bir şekilde ortaya koyuyor. En çok dikkat çeken ve binlerce kişiyi ilgilendiren kategoriler şunlardır:

1. (c)(9) - Statü Ayarlaması (Adjustment of Status) Bekleyenler: Yeşil kart süreci devam eden başvurucuların büyük çoğunluğu bu sınıftadır. Daha önce 5 yıl olarak düzenlenen bu süre, artık standart olarak 18 ay olarak basılacaktır. 2. (a)(5) - Asylee (Mülteci Statüsü Almış Olanlar): Mülteci statüsü teyit edilmiş kişilerin çalışma izinleri de bu sınırlamaya dahil edilmiştir. 3. (c)(8) - İltica Başvurusu Bekleyenler (Asylum Applicants): İltica davası devam eden ve çalışma izni hakkı kazanan bireyler için yenileme döngüsü artık çok daha kısa.

Bu kategorilerin dışındaki bazı sınıflarda (örneğin OPT veya belirli öğrenci vizeleri) süreler kendi özel kanunlarına göre belirlenmeye devam etse de, genel eğilim tüm 'geçici çalışma yetkileri' üzerinde daha sıkı bir kontrol mekanizması kurulması yönündedir. Başvurucuların kendi EAD kartları üzerindeki kategori kodlarını kontrol ederek, bir sonraki yenileme stratejilerini buna göre belirlemeleri şarttır.

Sürenin 18 aya inmesiyle birlikte başvurucuların karşılaştığı en büyük tehlike 'Çalışma İzni Boşluğu'dur (Employment Authorization Gap). ABD'deki bürokratik süreçlerin yavaşlığı göz önüne alındığında, 18 aylık bir kartın süresi dolmadan yenisinin gelmemesi riski oldukça yüksektir. Bu boşluk dönemi, yalnızca maaş kaybı anlamına gelmez; aynı zamanda birçok zincirleme sorunu tetikler:

- Yasal Çalışma Hakkının Kaybı: İşverenler, I-9 formlarını güncelleyemediği takdirde çalışanı işten çıkarmak veya ücretsiz izne ayırmak zorundadır. - Sürücü Belgesi Sorunları: Birçok eyalette ehliyet süresi, EAD kartının süresiyle sınırlıdır. Kartın bitmesi, ulaşım özgürlüğünün de kısıtlanması demektir. - Sağlık Sigortası ve Sosyal Haklar: İş kaybıyla birlikte işveren üzerinden sağlanan sağlık sigortasının sona ermesi, başvurucuları ciddi mali risklerle karşı karşıya bırakabilir.

Bu riskleri yönetmek için USCIS'in sunduya otomatik uzatma (automatic extension) kurallarını iyi bilmek gerekir. Ancak her kategori otomatik uzatma hakkına sahip değildir ve bu durum başvurucuların dosya takibini hayati bir noktaya taşır.

USCIS, EAD yenileme süreçlerindeki gecikmeleri telafi etmek amacıyla belirli kategoriler için 'otomatik uzatma' hakkı tanımaktadır. Geçtiğimiz dönemlerde yapılan düzenlemeyle, bazı başvurucular için eski kartın süresi dolduktan sonra 540 güne kadar çalışma hakkı devam edebilmektedir. Ancak bu kuralın uygulanması için sıkı şartlar mevcuttur:

1. Yenileme başvurusunun (Form I-765), mevcut kartın süresi dolmadan önce yapılmış olması gerekir. 2. Yenileme talebinin, mevcut kartla aynı kategori üzerinden yapılması şarttır. 3. Başvurucunun elinde, USCIS tarafından gönderilen ve başvurunun alındığını teyit eden I-797 (Notice of Action) formu bulunmalıdır.

18 aylık yeni geçerlilik süresiyle birlikte, bu 540 günlük otomatik uzatma hakkı, başvurucular için adeta bir can simidi niteliğindedir. I-797 formunun üzerinde yer alan 'otomatik uzatma' ibareleri, işverenlere sunulacak yasal kanıt niteliğindedir. Ancak her başvurucunun bu hakka sahip olmadığını, örneğin belirli bağımlı statülerin veya özel programların dışarıda bırakılabildiğini unutmamak gerekir.

Sürelerin kısalması sadece başvurucuları değil, ABD'li işverenleri de doğrudan etkiliyor. Şirketlerin I-9 (İşvuru Uygunluk Doğrulaması) süreçlerini daha sık güncellemesi ve takip etmesi gerekiyor. Hatalı veya süresi geçmiş belgelerle çalışan istihdam etmek, şirketler için ciddi para cezalarına ve yasal yaptırımlara yol açabilir.

İşverenlerin bu dönemde yapması gerekenler: - EAD Takip Sistemi Kurulmalı: Çalışanların vize ve EAD süreleri, bitiş tarihinden en az 6 ay önce alarm verecek bir sistemle izlenmelidir. - Otomatik Uzatma Yazıları İncelenmeli: Çalışanın sunduğu I-797 formunun otomatik uzatma kapsamında olup olmadığı hukuk birimleriyle teyit edilmelidir. - İletişim Açık Tutulmalı: Çalışanlardan yenileme makbuzlarını alır almaz paylaşmaları talep edilerek, dosya durumundaki değişiklikler anlık olarak takip edilmelidir.

Kurumsal dünyada bu bürokratik yük, bazen göçmen çalışanlara karşı bir çekince oluştursa da, doğru yönetilen bir süreç hem yeteneği elde tutmayı sağlar hem de yasal uyumu garanti altına alır.

ABD'de yaşayan ve çalışma iznine dayalı bir hayat kuran Türk vatandaşları için 18 ay kuralı, 'proaktif' olmayı gerektiren bir dönemdir. UZ VISA olarak önerdiğimiz stratejik adımlar şunlardır:

- Erken Dosyalama: USCIS kuralları izin verdiği andan itibaren (genellikle kart bitişinden 180 gün önce) yenileme başvurunuzu yapın. 'Daha vaktim var' düşüncesi, beklenmedik posta gecikmeleri veya sistem hataları nedeniyle pahalıya patlayabilir. - Premium Processing Seçeneği: Eğer kategoriniz uygunsa, belirli bir ücret karşılığında süreci hızlandıran 'Premium Processing' seçeneğini değerlendirin. Bu, belirsizliği ortadan kaldırmanın en kesin yoludur. - Belge Düzeni: Başvuru esnasında sunulan belgelerin güncelliğinden ve doğruluğundan emin olun. Eksik bir imza veya hatalı bir adres beyanı, dosyanın reddine veya RFİ (Ek Bilgi Talebi) gelmesine sebep olarak aylarca vakit kaybettirebilir. - Hukuki Destek: Karmaşık dosyalarda veya otomatik uzatma hakkınızın olup olmadığından emin olmadığınız durumlarda mutlaka uzman bir danışmanla ilerleyin.

Sonuç olarak, 18 aylık EAD süresi bir engel değil, yönetilmesi gereken bir süreçtir. Doğru zamanlama ve titiz dosya takibiyle, ABD'deki kariyerinizde herhangi bir kesinti yaşamadan yolunuza devam edebilirsiniz.