E-2 Yatırımcı Vizesi: Türkiye Rehberi

E-2 Anlaşma Yatırımcısı Vizesi (Treaty Investor Visa), ABD ile ticaret ve seyahat anlaşması olan ülke vatandaşlarının, Amerika'da bir işletmeye önemli miktarda sermaye yatırarak veya yatırım yaparak o işletmeyi yönetmek üzere ABD'ye gelmelerini sağlayan göçmen olmayan bir vize türüdür. Türkiye, ABD ile bu anlaşmaya sahip şanslı ülkelerden biridir.

E-2 vizesi, özellikle Türk girişimciler için ABD pazarında iş kurmanın en etkili yoludur. EB-5 yatırımcı vizesinin gerektirdiği milyon dolarlık yatırımlar ve uzun bekleme süreleri yerine, E-2 vizesi çok daha makul yatırım tutarlarıyla (genellikle $80.000 - $150.000 arası) ve çok daha hızlı bir süreçle (birkaç ay içinde) sonuçlanabilmektedir. Ayrıca, Türk vatandaşlarına verilen E-2 vizesi genellikle 5 yıl geçerli olup, işletme faaliyette olduğu sürece süresiz olarak yenilenebilir.

E-2 vizesinde en çok merak edilen konu "Ne kadar yatırım yapmalıyım?" sorusudur. Yasada belirlenmiş kesin bir minimum tutar yoktur. Ancak yatırımın "önemli" (substantial) olması şartı aranır. Bu, orantılılık testine dayanır:

- **Düşük Maliyetli İşletmeler:** Örneğin toplam değeri $100.000 olan bir kafe açacaksanız, yatırımın %100'e yakınını (yani $80.000-$90.000) sizin karşılamanız beklenir. - **Yüksek Maliyetli İşletmeler:** Örneğin $1 milyonluk bir fabrika kuracaksanız, %50 veya daha az bir oranla yatırım yapmanız "önemli" sayılabilir.

Genel tecrübelerimize göre, $100.000 ve üzeri yatırımlar "güvenli bölge" olarak kabul edilir. Ancak $60.000-$70.000 gibi daha düşük tutarlarla da, çok sağlam bir iş planı sunarak vize alan girişimciler mevcuttur. Önemli olan, yatırımın işletmenin başarıyla faaliyete geçmesini sağlayacak kadar yeterli olmasıdır.

Yatırımınızın sadece sizi ve ailenizi geçindirecek kadar gelir elde etmesi yetmez. E-2 vizesi kurallarına göre, işletmeniz "marjinal" olmamalıdır. Yani: 1. **İstihdam Yaratmalı:** İşletmeniz, Amerikalı işçiler (ABD vatandaşları veya Green Card sahipleri) için istihdam yaratma potansiyeline sahip olmalıdır. Başlangıçta tek çalışan siz olabilirsiniz ancak 5 yıllık iş planınızda personel alacağınızı göstermelisiniz. 2. **Ekonomik Katkı:** İşletmeniz ABD ekonomisine katkı sağlamalıdır.

Bu nedenle, sadece pasif gelir elde edeceğiniz bir gayrimenkul yatırımı veya borsa yatırımı ile E-2 vizesi alamazsınız. İşletmenin aktif, ticari bir mal veya hizmet üreten bir yapı olması gerekir.

Yatırdığınız paranın kaynağının yasal olduğunu (Source of Funds) şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlamalısınız. Maaş birikimi, miras, gayrimenkul satışı, kredi veya hediye gibi kaynaklar kabul edilir. Ancak kara para aklama şüphesi uyandıracak belgesiz nakit paralar kabul edilmez.

Ayrıca yatırımınız "risk altında" (at risk) olmalıdır. Yani parayı işletmenin hesabına yatırmış ve harcamış olmalısınız. "Vizeyi alırsam yatırımı yapacağım" diyerek parayı bloke hesapta tutmak işe yaramaz. Vize reddedilirse parayı kaybedebileceğiniz riskini almanız, işletmeye olan inancınızın kanıtı olarak görülür.

E-2 vizesinin en büyük avantajlarından biri aileyi kapsamasıdır: - **Eş:** Yatırımcının eşi de E-2 vizesi alır (E-2 Dependent). Eşler, ABD'ye gittikten sonra "Çalışma İzni" (Employment Authorization Document - EAD) başvurusunda bulunabilir ve onay aldıktan sonra istedikleri herhangi bir işte (yatırımcının şirketi dışında) dahi çalışabilirler. - **Çocuklar:** 21 yaşın altındaki bekar çocuklar da E-2 vizesi alır. Çocuklar ABD'de devlet okullarında veya özel okullarda eğitim görebilirler ancak genellikle çalışma izinleri yoktur. 21 yaşını dolduran çocuklar E-2 statüsünden düşerler ve kendi vizelerini (örneğin F-1 öğrenci vizesi) almak zorunda kalırlar.

1. **Şirket Kurulumu:** ABD'de bir şirket (LLC veya Corp) kurun ve EIN numarasını alın. 2. **Yatırımın Transferi:** Sermayeyi Türkiye'den ABD'deki şirket hesabına transfer edin. 3. **Harcamaların Yapılması:** Ofis kiralayın, ekipman alın, stok yapın. Parayı "risk altına" sokun. 4. **İş Planı:** 5 yıllık detaylı bir iş planı (Business Plan) hazırlatın. 5. **DS-160 Formu:** Başvuru formunu doldurun. 6. **Dosya Gönderimi:** Tüm belgeleri (şirket evrakları, mali kanıtlar, iş planı) konsolosluğa dijital olarak gönderin. 7. **Mülakat:** Size verilen randevu gününde mülakata gidin.

Eğer onay alırsanız, pasaportunuza 5 yıllık E-2 vizesi basılır.

Türk vatandaşları için E-2 vizesi süresi genellikle 5 yıldır ve giriş sayısı çokludur (Multiple Entry). Ancak, her girişte size verilen I-94 kalış süresi en fazla 2 yıldır. Yani vizeniz 5 yıllık olsa bile, her 2 yılda bir ABD dışına çıkıp tekrar girerek veya I-129 formu ile uzatma yaparak statünüzü yenilemelisiniz.

Ayrıca Türkiye vatandaşları, vize ücreti dışında herhangi bir ek 'Reciprocity Fee' (mütekabiliyet ücreti) ödemezler, bu da maliyet avantajı sağlar.