Kanada Aile Sponsorluğu: Eşler ve Partnerler İçin Rehber

Kanada'nın göçmenlik politikasının en öncelikli hedeflerinden biri aile birleşimidir. Spousal Sponsorship programı, bir Kanada vatandaşı veya kalıcı oturma izni (PR) sahibi kişinin, yabancı uyruklu eşini veya partnerini Kanada'ya getirmesine ve ona PR statüsü kazandırmasına olanak tanıyan bir göçmenlik koludur. 2026 yılı itibarıyla, Kanada hükümeti bu süreci daha şeffaf ve dijital odaklı hale getirerek binlerce ailenin bir araya gelmesini sağlamıştır.<br/><br/>Bu programın en büyük avantajı, Express Entry veya eyalet programlarında (PNP) görülen puanlama (CRS), dil skoru (IELTS/CELPIP) veya yüksek eğitim şartlarının bu kategoride aranmamasıdır. Ancak bu, vizenin kolayca alınacağı anlamına gelmez. Sürecin en kritik noktası, sponsorun ve başvuru sahibinin, ilişkilerinin gerçek (genuine) olduğunu ve yalnızca göçmenlik avantajı elde etme amacıyla kurulmadığını (Marriage of Convenience) şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlamasıdır. Bu yazıda, Kanada eş sponsorluğunun karmaşık görünen dökümantasyon sürecini ve stratejilerini detaylandırıyoruz.

Eş sponsorluğu başvuruları 'Inland' (Kanada içinden) veya 'Outland' (Kanada dışından) olarak iki ana kategoriye ayrılır. Inland başvuruda sponsor olunan eş, halihazırda Kanada'da geçerli bir vizeyle (ziyaretçi, öğrenci veya çalışan olarak) bulunmalıdır. Bu yolun en büyük artısı, eşin başvuru sonuçlanana kadar Kanada'da kalabilmesi ve 'Open Work Permit' (Açık Çalışma İzni) alarak her yerde çalışabilmesidir. Ancak Inland başvuruda dosya reddedilirse, genellikle Kanada içinden itiraz (Appeal) hakkı bulunmaz.<br/><br/>Outland başvuruda ise eş Kanada dışındadır (örneğin Türkiye'de). Bu yolun avantajı, dosyanın reddedilmesi durumunda IAD (Immigration Adjudication Division) nezdinde güçlü bir itiraz hakkının bulunmasıdır. Ayrıca Outland adayları süreç devam ederken turist vizesiyle Kanada'ya giriş yapabilirler (Dual Intent prensibi ile). Türk çiftler, özellikle çalışma iznine hemen ihtiyaç duyup duymadıklarına göre bu iki seçenek arasında bir denge kurmalıdırlar.

Kanada göçmenlik yasası (IRPA), üç tür birlikteliği yasal olarak tanır: Resmi olarak evli olanlar (Spouse), en az 1 yıl boyunca kesintisiz olarak aynı çatı altında yaşayan 'Common-law' partnerler ve yasal veya fiziksel zorunluluklar (din, savaş, cinsel yönelim baskısı vb.) nedeniyle bir arada yaşayamayan ancak evlilik benzeri bir bağı olan 'Conjugal' partnerler.<br/><br/>Resmi nikahınız olsa dahi, USCIS (Kanada'da IRCC) sizden ilişkinin 'arka planını' kanıtlamanızı ister. Ortak banka hesapları, eşlerin birbirini acil durumlarda aranacak kişi (emergency contact) olarak kaydetmesi, ortak kira sözleşmeleri, düğün fotoğrafları, ailelerle yapılan tatillerin biletleri ve hatta sosyal medya etkileşimleri dosyanın bir parçası olur. Türkiye'den yapılan başvurularda, özellikle düğün takıları ve altınlarının kime ait olduğuna dair geleneksel detaylar bile memurlar için birer kanıt niteliği taşıyabilir.

Sponsor olan kişi, Kanada hükümeti ile 'Undertaking' adı verilen yasal bir taahhütname imzalar. Bu belgeye göre sponsor, eşi PR aldıktan itibaren tam 3 yıl boyunca onun temel ihtiyaçlarını (barınma, gıda, giyim, tıbbi olmayan sağlık masrafları) karşılamakla yükümlüdür. Bu taahhüt asla geri alınamaz; yani çift boşansa bile sponsorun sorumluluğu 3 yılın sonuna kadar devam eder.<br/><br/>Eş, bu 3 yıllık sürede devletten sosyal yardım (social assistance/welfare) alırsa, devlet bu parayı sponsordan yasal faiziyle geri tahsil eder. Diğer göçmenlik programlarının aksine, eş sponsorluğunda genellikle 'asgari gelir' (LICO) şartı aranmaz. Ancak sponsorun iflas etmiş olmaması, ağır bir suçtan hüküm giymemiş olması ve daha önce başka birine sponsor olup devlete borçlu kalmamış olması zorunludur. Gelir durumu, sponsorun eşini geçindirebileceğine dair genel bir 'makuliyet' testi olarak değerlendirilir.

2023 yılında yapılan ve 2026 yılında halen yürürlükte olan önemli bir güncelleme ile, hem Inland hem de Outland eş sponsorluğu başvurusunda bulunan kişiler, başvurularının 'onaylanabilirlik aşamasını' geçmesini (AOR - Ackowledgment of Receipt almalarını) beklemeden Açık Çalışma İzni'ne başvurabilirler. Bu izin, eşin Kanada'da herhangi bir işverene bağlı kalmadan özgürce çalışmasına olanak tanır.<br/><br/>Çalışma izni genellikle 2 yıl veya pasaport süresi kadar verilir. Bu hak, özellikle profesyonel kariyerine Kanada'da devam etmek isteyen Türk vatandaşları için PR bekleme süresini (12-18 ay) ekonomik olarak verimli geçirme imkanı sunar. Unutulmamalıdır ki, çalışma izni olsa dahi, asıl sponsorluk dosyasının reddedilmesi durumunda çalışma izni de iptal edilebilir. Bu nedenle ana dosyanın hatasız hazırlanması her şeyin temelidir.

Başvuruların büyük çoğunluğu sadece döküman incelemesiyle sonuçlanır; ancak memur ilişkinin gerçekliğinden şüphe duyarsa bir mülakat (Interview) talep edebilir. Mülakatlar genellikle Türkiye'deki Kanada Büyükelçiliği'nde veya Kanada içindeki yerel ofislerde yapılır. Mülakatta eşlere ayrı ayrı sorulan 'Eşinizin en sevdiği yemek?', 'Düğününüze kaç kişi katıldı?', 'Eşiniz uyurken hangi tarafa döner?' gibi çok özel sorularla tutarlılık test edilir.<br/><br/>İlişkinin şüpheli bulunmasına neden olan faktörler arasında; tanışmadan çok kısa süre sonra evlenmek, büyük yaş farkları, ortak bir dil konuşamamak veya başvurucunun daha önce defalarca vize reddi almış olması yer alabilir. Bu tür 'kırmızı bayrak' (red flag) durumları olan çiftler, dosyalarını hazırlarken ilişkinin gelişimini anlatan kişisel mektuplar (Statutory Declaration) ve bağımsız şahit beyanlarıyla dosyalarını önleyici bir şekilde güçlendirmelidirler.

Şubat 2026 itibarıyla Kanada göçmenlik sistemi (IRCC), yapay zeka tabanlı dosya tarama sistemlerini daha yaygın kullanmaktadır. Bu durum, eksik veya özensiz hazırlanan dosyaların hızla elenmesine neden olmaktadır. Eğer Kanada'da eşinizle yeni bir hayata başlamayı planlıyorsanız, öncelikle tüm kimlik ve medeni durum belgelerinizin e-devlet üzerinden güncel ve tam olduğundan emin olun.<br/><br/>Sonuç olarak; eş sponsorluğu sadece bir vize başvurusu değil, iki insanın hayatını birleştirme niyetinin resmi beyanıdır. Sabır, dikkat ve dürüstlük bu sürecin anahtarlarıdır. Kanada, aile değerlerine önem veren bir ülkedir ve ilişkiniz gerçekse, sistem sizi engellemek için değil, bir an önce birleştirmeniz için tasarlanmıştır. Bu uzun ama sonunda kalıcı oturum hakkıyla ödüllendirilen sürece doğru adımlarla başlamak, huzurlu bir göçmenlik deneyimi için şarttır.