Kanada PNP: Eyalet Bazlı Göçmenlik Programları Karşılaştırması

Kanada'nın göçmenlik sistemi, federal (merkezi) ve eyalet düzeyinde iki ana koldan yürür. Kanada Anayasası, göçmenlik konusundaki yetkiyi federal hükümet ile eyaletler arasında paylaştırmıştır. Provincial Nominee Program (PNP), Kanada genelindeki 10 eyalet ve 3 bölgeden (Quebec hariç) her birinin, kendi yerel iş gücü piyasası ihtiyaçlarına, demografik hedeflerine ve ekonomik stratejilerine göre göçmen seçmesine olanak tanır. 2026 yılı itibarıyla PNP, federal Express Entry kadar ağırlıklı bir göçmenlik rotası haline gelmiştir.<br/><br/>Bir eyaletten adaylık (nomination) almak, federal düzeyde kalıcı oturma izni (PR) başvurusu yapmanın en güçlü anahtarıdır. Eğer Express Entry havuzundaysanız ve bir eyalet sizi kendi sistemine davet edip aday gösterirse, CRS puanınıza anında 600 bonus puan eklenir. Bu devasa puan artışı, sizin bir sonraki federal çekilişte 'Invitation to Apply' (ITA) almanızı matematiksel olarak garantiler. Ancak her eyaletin puanlama sistemi, meslek listeleri ve sunduğu fırsatlar birbirinden tamamen farklıdır.

Ontario, Kanada'nın ekonomik motorudur ve ülkedeki göçmenlerin neredeyse yarısı bu eyaleti, özellikle de Toronto bölgesini tercih eder. Ontario Immigrant Nominee Program (OINP), çok sayıda alt koldan oluşur. En popüler olanı 'Human Capital Priorities' koludur; eyalet, Express Entry havuzundaki adayları meslek kodlarına (özellikle yazılım mühendisi, veri bilimci gibi teknoloji branşlarına) göre doğrudan davet eder.<br/><br/>Ayrıca Ontario, 'Masters Graduate' ve 'PhD Graduate' kollarıyla eyalette yüksek lisans veya doktora yapmış uluslararası öğrencilere, bir iş teklifi dahi almadan PR başvurusu yapma hakkı tanır. Ancak rekabetin en yüksek olduğu eyalet Ontario'dur. Puanlar genellikle yüksektir ve kotalar her yılın başında hızla dolar. Toronto'da kariyer yapmak isteyen profesyoneller için OINP, sistemin en prestijli ama en zorlu basamağıdır.

British Columbia Eyaleti, Vancouver merkezli teknoloji ekosistemini desteklemek için 'BCPNP Tech' programını yürütmektedir. Bu program, 35'ten fazla teknoloji mesleğinde uzmanlığı olan adaylara öncelik verir. BCPNP'nin en büyük avantajı, çekilişlerin neredeyse her hafta yapılması ve işlem sürelerinin Kanada ortalamasına göre oldukça hızlı olmasıdır. Adayların eyaletteki bir işverenden geçerli bir iş teklifi (Job Offer) almış olması şarttır.<br/><br/>Teknoloji dışında BC, sağlık çalışanları (Health Authority stream) ve çocuk bakımı gibi kritik alanlarda da çok düşük puanlarla adaylık vermektedir. Vancouver'ın muazzam doğası ve ılıman iklimi, bu programı Türk göçmen adayları için özellikle cazip kılmaktadır. BC'de sistem puan bazlıdır ve eğitim seviyeniz, dil puanınız ile sunulan maaş teklifi toplam skorunuzu belirler.

Alberta, Saskatchewan ve Manitoba (Prairie Eyaletleri), son yıllarda düşük yaşam maliyetleri ve hızla büyüyen iş piyasalarıyla ön plana çıkmaktadır. Alberta Advantage Immigration Program (AAIP), özellikle 'Alberta Opportunity Stream' ile eyalette halihazırda çalışanlaraPR yolu açar. Alberta'nın en büyük kozu, federal vergilerin düşüklüğü ve Calgary gibi şehirlerin dünyanın en yaşanılabilir şehirleri listesinde en üst sıralarda olmasıdır.<br/><br/>Saskatchewan (SINP) ise 'Occupation In-Demand' kategorisiyle, Kanada dışında olan ve eyalette hiç bulunmamış kişilere bile, sadece mesleki deneyimleri talep edilen listede olduğu için PR kapısını açabilmektedir. Saskatchewan'ın puanlama sisteminde eyalette bir akrabanızın olması size 20 puan kazandırır ki bu, adaylık almak için genellikle 'altın puan' değerindedir. Bu eyaletler, büyük metropollere göre çok daha kolay PR adaylığı sunan yerel kahramanlardır.

Nova Scotia, New Brunswick, Prince Edward Island ve Newfoundland & Labrador eyaletlerini kapsayan Atlantic Immigration Program (AIP), Kanada'nın en esnek göçmenlik programlarından biridir. AIP aslında bir PNP değil, federal-eyalet ortaklığıyla yürütülen ayrı bir göçmenlik koludur. Bu programda dil puanı (CLB 4-5 gibi düşük seviyeler) ve eğitim gereksinimleri oldukça mütevazıdır.<br/><br/>AIP'de en kritik şart, program kapsamında 'onaylanmış' (designated) bir işverenden iş teklifi almaktır. Doğu eyaletleri, nüfusu artırmak için dışarıdan gelen iş gücüne karşı çok daha misafirperverdir. Eğer Kanada'ya giriş yaparken puanınız düşükse ve çok yüksek nitelikli olmayan bir iş kollarında deneyiminiz varsa (örneğin hizmet sektörü, lojistik, imalat), Atlantic eyaletleri sizin için en mantıklı 'ilk adım' olabilir.

PNP başvurularında teknik dökümanların yanında bir de 'Letter of Intent' yani niyet mektubu sunmanız istenir. Burada memura, 'Neden Kanada değil de sadece bu eyalete yerleşmek istiyorsunuz?' sorusuna yanıt vermelisiniz. Sadece 'PR almak istiyorum' demek bir red nedenidir. Eyaletin kültürüne olan ilginiz, o bölgedeki iş piyasasına nasıl katkı sunacağınız ve eyaletteki sosyal uyum planınız detaylandırılmalıdır.<br/><br/>Özellikle kırsal programlarda (RNIP - Rural and Northern Immigration Pilot), yerel topluluğa nasıl entegre olacağınızı anlatmanız beklenir. Mektubunuzda eyaletteki Türk topluluklarından, çocuklarınızın gideceği okullardan veya o bölgedeki hobi alanlarınızdan bahsetmek, memura o eyalette 'kalıcı olacağınız' (intent to reside) mesajını net bir şekilde verir. Bu niyet, PNP onayının hukuki temelini oluşturur.

Şubat 2026 itibarıyla PNP kotaları, federal hükümetin daha hedef odaklı göçmenlik politikası nedeniyle her eyalet için yeniden düzenlenmiştir. Artık bir eyaletten adaylık almak, sadece şans işi değil, eyaletin o ayki sektörel ihtiyacını yakalama işidir. Eğer Express Entry havuzunda puanınız 450-500 arasındaysa, gözünüzü her hafta değişen eyalet listelerine dikmelisiniz.<br/><br/>Sonuç olarak; PNP, Kanada'nın devasa coğrafyasındaki farklı fırsat pencereleridir. Federal sistemden ITA beklemek yerine, aktif bir şekilde eyalet programlarını araştırmak ve dosyanızı her eyaletin kriterine göre optimize etmek,PR alma sürenizi yarı yarıya kısaltabilir. Kanada'nın her eyaleti yeni bir başlangıç, her adaylık ise güvenli bir gelecek demektir. Doğru eyaleti bulmak, Kanada rüyanızın ilk gerçek adımıdır.