Schengen Vizesi Başvuru Rehberi 2025: A'dan Z'ye Her Şey

Schengen vizesi, 29 Avrupa ülkesinden oluşan Schengen Bölgesi'ne giriş ve bu bölge içinde serbest dolaşım hakkı veren kısa süreli bir vizedir. Schengen Anlaşması, 1985 yılında Lüksemburg'un Schengen kasabasında imzalanmış olup, üye ülkeler arasındaki sınır kontrollerini kaldırarak ortak bir vize politikası oluşturmuştur. Şubat 2026 itibarıyla Schengen Bölgesi'nde 29 üye ülke bulunmaktadır: AB üyesi 25 ülke (Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Hırvatistan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç) ve 4 EFTA üyesi ülke (İzlanda, Liechtenstein, Norveç, İsviçre).

Bulgaristan ve Romanya, Mart 2024'te hava ve deniz sınırlarında, Ocak 2025'te ise kara sınırlarında tam Schengen üyesi olmuştur. Schengen vizesi ile herhangi bir üye ülkeden giriş yapılabilir ve bölge içinde pasaport kontrolü olmaksızın serbest dolaşım sağlanır. Vize, 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalış hakkı verir.

Schengen vize sistemi birkaç farklı kategori içermektedir. C Vizesi (Kısa Süreli Vize): En yaygın tür olup turizm, iş seyahati, aile ziyareti, kültürel etkinlikler veya kısa süreli eğitim gibi amaçlarla verilir. 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalış hakkı tanır. Tek girişli (single entry), çift girişli (double entry) veya çoklu girişli (multiple entry) olarak düzenlenebilir. Çoklu giriş vizelerinin geçerlilik süresi 1 yıldan 5 yıla kadar uzayabilir.

A Vizesi (Havaalanı Transit Vizesi): Schengen ülkesi üzerinden transit geçiş yapacak belirli ülke vatandaşları için gereklidir. Türk vatandaşları, bazı Schengen ülkelerinde havaalanı transit vizesinden muaftır ancak bu durum ülkeye göre değişir.

D Vizesi (Ulusal Vize): 90 günden uzun kalışlar için düzenlenen ulusal vizedir. Çalışma, eğitim veya aile birleşimi gibi uzun süreli amaçlar için başvurulur. D vizesi alan kişi, vizeyi veren ülkede ikamet ederken diğer Schengen ülkelerine de 90/180 kuralı dahilinde seyahat edebilir.

Schengen vizesi başvurusunda en sık talep edilen kategori C vizesidir ve bu rehber ağırlıklı olarak C vizesi sürecini kapsamaktadır.

Schengen vizesi başvurusu öncesinde dikkat edilmesi gereken temel noktalar şunlardır: Hangi ülkeye başvurulacağının belirlenmesi kritik bir adımdır. Temel kural şudur: Ana varış ülkesi (en uzun kalınacak ülke) konsolosluğuna başvurulmalıdır. Eğer birden fazla ülkede eşit süre kalınacaksa, ilk giriş yapılacak ülkenin konsolosluğuna başvurulur. Yanlış ülkeye başvuru, başvurunun reddine neden olabilir.

Türkiye'de Schengen vizesi başvuruları, konsolosluklar tarafından yetkilendirilmiş vize başvuru merkezleri (VFS Global, iDATA, TLScontact gibi) üzerinden alınmaktadır. Doğrudan konsolosluğa başvuru genellikle mümkün değildir. Randevu sistemi ülkeye göre farklılık gösterir; bazı ülkelerin randevu süreleri birkaç hafta iken bazıları için aylar öncesinden randevu alınması gerekebilir.

Şubat 2026 itibarıyla en yoğun randevu süreleri genellikle İtalya, Fransa ve Almanya konsolosluklarında yaşanmaktadır. Yaz sezonu öncesi (Mart-Mayıs arası) randevu bulmak daha zor olabilir; bu nedenle erken planlama önerilmektedir.

Schengen vizesi için standart belge listesi şu şekildedir: Pasaport (son 10 yıl içinde düzenlenmiş, en az 2 boş vize sayfası olan ve planlanan dönüş tarihinden en az 3 ay sonrasına kadar geçerli olmalıdır), vize başvuru formu (çevrimiçi veya kağıt olarak eksiksiz doldurulmuş ve imzalanmış), biyometrik fotoğraf (son 6 ay içinde çekilmiş, 35x45 mm, beyaz arka plan, ICAO standartlarına uygun), seyahat sağlık sigortası (minimum 30.000 EUR teminat, tüm Schengen bölgesini kapsayan ve acil tıbbi tahliye dahil).

Mali belgeler: Son 3-6 aya ait banka hesap dökümü (düzenli gelir ve yeterli bakiye gösteren), maaş bordrosu veya gelir belgesi, varsa tapu, araç ruhsatı gibi varlık belgeleri. Genel kural olarak günlük 50-100 EUR arası harcama kapasitesinin gösterilmesi beklenir; ancak bu miktar ülkeye ve kalış süresine göre değişir.

Konaklama belgesi: Otel rezervasyonu, davet mektubu (aile/arkadaş ziyareti için) veya kiralık konaklama belgesi. Uçuş bilgileri: Gidiş-dönüş uçak bileti veya rezervasyonu. İş durumu belgesi: Çalışanlar için işveren yazısı (izin onayı, maaş bilgisi, pozisyon), öğrenciler için okul belgesi, emekliler için emekli maaş belgesi, serbest meslek sahipleri için vergi levhası ve gelir beyannameleri.

Seyahat planı: Günlük detaylı gezi programı (hangi şehirde ne yapılacağı). Önceki seyahat geçmişi: Eski pasaportların kopyaları (varsa önceki Schengen vizeleri ve seyahat damgaları). Ek belgeler ülkeye ve başvuru amacına göre değişebilir; başvuru merkezinin güncel belge listesini kontrol etmek önemlidir.

Adım 1 - Randevu Alma: Uygun vize başvuru merkezi üzerinden çevrimiçi randevu alın. Randevu sistemi ülkeye göre farklılık gösterir; VFS Global, iDATA veya TLScontact platformlarını kullanabilirsiniz. Seyahat tarihinden en az 6 hafta, en fazla 6 ay önce başvuru yapılabilir.

Adım 2 - Belge Hazırlığı: Tüm gerekli belgeleri toplayın ve düzenleyin. Belgelerin güncel, eksiksiz ve tutarlı olmasına dikkat edin. Yabancı dildeki belgeler için yeminli tercüme gerekebilir.

Adım 3 - Başvuru Merkezine Gidiş: Randevu gününde belirlenen saatte başvuru merkezine gidin. Biyometrik veriler (parmak izi ve fotoğraf) alınır. İlk kez Schengen vizesi başvurusu yapanlar için biyometrik veri kaydı zorunludur; bu veriler 5 yıl boyunca VIS (Visa Information System) sisteminde saklanır.

Adım 4 - Ücret Ödeme: Schengen vize ücreti Şubat 2026 itibarıyla yetişkinler için 90 EUR, 6-12 yaş arası çocuklar için 45 EUR'dur. Haziran 2024'te 80 EUR'dan 90 EUR'ya güncellenmiştir. Buna ek olarak vize başvuru merkezi hizmet ücreti (genellikle 30-40 EUR arası) alınmaktadır.

Adım 5 - Değerlendirme Süreci: Başvuru konsolosluk tarafından incelenir. Yasal süre 15 takvim günü olup, bu süre 45 güne kadar uzayabilir. Ek belge talep edilebilir (bu durumda süre uzar). Bazı başvurularda telefon veya yüz yüze mülakat istenebilir.

Adım 6 - Sonuç ve Pasaport Teslimi: Vize kararı başvuru merkezi üzerinden veya çevrimiçi takip sistemiyle öğrenilir. Onay durumunda vizeli pasaport, ret durumunda ret mektubu teslim edilir.

Schengen vize ücretleri Şubat 2026 itibarıyla şu şekildedir: Yetişkin başvurusu 90 EUR, 6-12 yaş arası çocuklar 45 EUR, 6 yaş altı çocuklar ücretsizdir. Bu ücretler Haziran 2024'te güncellenmiştir (önceki ücret 80 EUR idi).

Vize başvuru merkezi hizmet ücreti ülkeye ve merkeze göre değişmekle birlikte genellikle 30-40 EUR arasındadır. Bazı merkezler ek hizmetler (SMS bilgilendirme, kurye, fotokopi, fotoğraf çekimi gibi) için ayrıca ücret talep edebilir.

Toplam maliyet (vize ücreti + hizmet ücreti) yetişkin başvuruları için yaklaşık 120-140 EUR arasında olmaktadır. Vize başvurusu reddedilse dahi ücretler iade edilmemektedir. Bazı ülkelerle Türkiye arasında özel anlaşmalar kapsamında indirimli ücret uygulanabilir; güncel bilgi için ilgili konsolosluğun web sitesi kontrol edilmelidir.

Schengen vizesinin en önemli kurallarından biri 90/180 gün kuralıdır. Bu kurala göre, herhangi bir 180 günlük dönem içinde Schengen Bölgesi'nde toplamda en fazla 90 gün kalınabilir. Bu hesaplama, sabit bir tarih aralığı değil, kayan (rolling) bir 180 günlük pencere üzerinden yapılır.

Pratik örnek: 1 Ocak'ta Schengen Bölgesi'ne giriş yapıp 90 gün kaldıysanız (31 Mart'a kadar), tekrar giriş yapabilmeniz için 180 günlük pencerenin tamamlanmasını beklemeniz gerekir. Bu durumda en erken 1 Temmuz'da tekrar giriş yapabilirsiniz.

Hesaplama karmaşık olabilir; Avrupa Komisyonu'nun sunduğu Short Stay Calculator aracı bu hesaplama için kullanılabilir. 90/180 kuralını ihlal etmek, gelecekteki Schengen vize başvurularını olumsuz etkileyebilir, overstay (fazla kalış) cezalarına ve giriş yasaklarına yol açabilir. EES (Entry/Exit System) devreye girdiğinde, bu hesaplama otomatik olarak yapılacak ve sınır geçişlerinde elektronik takip sağlanacaktır.

Schengen Vize Kodu'nun 24. maddesi uyarınca, düzenli seyahat eden başvuruculara kademeli olarak daha uzun süreli çoklu giriş vizeleri verilmesi öngörülmektedir. Kademeli artış şu şekildedir: İlk başvuruda genellikle tek girişli veya kısa süreli çoklu giriş vizesi verilir. Son 3 yıl içinde düzenli olarak vize almış ve kullanmış olan başvuruculara 1 yıllık çoklu giriş vizesi verilebilir. Son 1 yıl içinde 1 yıllık çoklu giriş vizesi kullanmış olan başvuruculara 2 yıllık çoklu giriş vizesi verilebilir. 2 yıllık çoklu giriş vizesi kullanmış olan başvuruculara 5 yıllık çoklu giriş vizesi verilebilir.

Bu kademeli artışın uygulanabilmesi için başvurucunun önceki vizeleri kurallara uygun şekilde kullanmış olması (overstay yapmamış, vize koşullarını ihlal etmemiş) ve güncel başvurunun güçlü mali ve sosyal bağlar içermesi gerekmektedir. Uygulamada her konsolosluk kendi değerlendirmesini yapar ve kademeli artış garantisi yoktur; ancak düzenli ve kurallara uygun seyahat geçmişi, daha uzun süreli vize alma olasılığını artırmaktadır.

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurusunda bilmesi gereken bazı özel hususlar bulunmaktadır. Randevu yoğunluğu: Türkiye'den Schengen vize başvuruları yoğundur ve bazı konsolosluklarda randevu bulmak zor olabilir. Erken planlama ve esnek tarih seçimi önerilmektedir.

Ret oranları: Eurostat verilerine göre Türkiye, Schengen vize başvurularında nispeten yüksek ret oranlarına sahip ülkeler arasındadır. 2024 verilerine göre ortalama ret oranı yaklaşık yüzde 15 civarındadır; ancak bu oran konsolosluğa ve başvuru tipine göre değişmektedir. Güçlü mali belgeler, net seyahat planı ve Türkiye'ye bağlılığı gösteren belgeler başvuruyu güçlendirir.

AB Dijitalleşme: Avrupa Birliği, vize başvuru sürecini dijitalleştirme çalışmaları yürütmektedir. EU Digital Visa projesi kapsamında gelecekte çevrimiçi başvuru ve dijital vize uygulamalarına geçiş planlanmaktadır; ancak Şubat 2026 itibarıyla bu sistem henüz tam olarak devreye girmemiştir.

EES (Entry/Exit System): Schengen Bölgesi'ne giriş ve çıkışların elektronik olarak kaydedileceği EES sistemi, birçok kez ertelenmiş olup 2026 yılı içinde devreye alınması beklenmektedir. Bu sistem, parmak izi ve yüz tanıma ile sınır geçişlerini otomatik olarak kaydedecek ve 90/180 gün kuralının takibini kolaylaştıracaktır.