EB-1 Vizeleri: Kolay Anlama Rehberi

EB-1 (Employment-Based First Preference), Amerika Birleşik Devletleri'nin en prestijli istihdam bazlı göçmenlik kategorisidir. Bu kategori üç ana kola ayrılır: Olağanüstü Yetenek (EB-1A), Olağanüstü Profesörler ve Araştırmacılar (EB-1B) ve Çok Uluslu Yöneticiler veya Müdürler (EB-1C). EB-1 vizelerinin en büyük avantajı, PERM (İşgücü Sertifikasyonu) sürecini gerektirmemesi ve genellikle vize sıralarında uzun yıllar beklemeye takılmamasıdır.<br/><br/>Bu vize türü, alanında en iyiler arasında olduğunu somut kanıtlarla ortaya koyan bireyleri doğrudan kalıcı oturma iznine (Green Card) götürür. Şubat 2026 itibarıyla, özellikle teknoloji, yapay zeka ve biyoteknoloji dünyasındaki gelişmelerle birlikte EB-1 başvurularına olan küresel talep zirve yapmıştır. Amerika, yetenekli insanları çekmek için bu yolu açık tutsa da, standartlar her yıl biraz daha zorlaşmaktadır.

EB-1A, bilim, sanat, eğitim, iş dünyası veya spor alanlarında ulusal veya uluslararası düzeyde olağanüstü başarıya sahip bireyler içindir. Bu kategorinin en dikkat çeken özelliği, bir işverene ihtiyaç duymadan (self-petition) başvuru yapılabilmesidir. Eğer başvurucunun Nobel, Oscar veya Olimpiyat madalyası gibi 'tek seferlik büyük bir başarısı' (one-time achievement) yoksa, tanımlanmış 10 kriterden en az 3'ünü karşıladığını ispatlaması gerekir.<br/><br/>Bu kriterler arasında; ülke genelinde veya uluslararası alanda tanınan ödüller, prestijli dernek üyelikleri, ana akım medyada çıkan haberler, başkalarının çalışmalarına hakemlik yapmak, alanına yön veren özgün katkılar ve sektör ortalamasının çok üzerindeki maaşlar yer alır. EB-1A, sadece CV'si güçlü olanların değil, alanında 'en üstteki %5'lik dilimde' olduğunu kanıtlayanların vizesidir. Bu yol, bağımsızlığını korumak isteyen elit profesyoneller için en popüler tercihtir.

EB-1A başvurularında sadece 3 kriteri karşılamak vizenin onaylanacağı anlamına gelmez. USCIS, 'Kazarian Analysis' adı verilen iki adımlı bir inceleme yöntemi uygular. Birinci adımda memur, sunduğunuz kanıtların sayısal olarak 3 kriteri doldurup doldurmadığına bakar. İkinci adımda ise 'Bütünsel Analiz' (Final Meritorious Determination) devreye girer.<br/><br/>Bu aşamada memur şu soruyu sorar: 'Tüm bu belgeler, bu kişinin gerçekten alanının zirvesinde olduğunu gösteriyor mu?' Örneğin, 50 makale yayınlamış olmanız ilk adımı geçmenizi sağlar; ancak bu makalelerden kimse atıf yapmamışsa, ikinci adımda 'alanına katkısı yetersiz' diyerek reddedilebilirsiniz. Kazarian Analizi, dosyayı hazırlarken sadece niceliğe değil, niteliğe ve etkinize odaklanmanız gerektiğini öğreten en önemli hukuki kuraldır.

EB-1B kategorisi, akademik dünyada veya endüstriyel araştırma kurumlarında kalıcı pozisyonlarda çalışan üst düzey bilim insanları içindir. EB-1A'nın aksine, bu kategoride bir işveren sponsorluğu şarttır. Başvurucunun kendi alanında uluslararası düzeyde seçkin (outstanding) olduğunu kanıtlayan en az 2 kriteri karşılaması ve en az 3 yıllık araştırma veya öğretim deneyimine sahip olması gerekir.<br/><br/>Üniversiteler ve büyük Ar-Ge şirketleri, kilit araştırmacılarını kalıcı olarak bünyelerinde tutmak için EB-1B'yi kullanır. Yayınlanmış makaleler, alınan atıflar, prestijli bilimsel kuruluşlardaki üyelikler ve alanında yapılan özgün buluşlar bu başvurunun ana omurgasını oluşturur. EB-1B, araştırmacılar için EB-1A'ya göre 'kanıt çıtası' biraz daha düşük olduğu için işveren desteği olan akademisyenler için daha güvenli bir limandır.

EB-1C, çok uluslu şirketlerin üst düzey yönetici ve müdürlerini Amerika'daki şubelerine kalıcı olarak transfer etmeleri için tasarlanmıştır. Başvurucunun, son 3 yılın en az 1 yılında ilgili şirketin yurt dışı şubesinde yönetici olarak çalışmış olması gerekir. Şirketin Amerika'daki yapısı en az 1 yıldır aktif faaliyet gösteriyor olmalıdır.<br/><br/>EB-1C'de en büyük dikkat noktası, 'yöneticilik' tanımıdır. USCIS, yöneticinin operasyonel işler (satış yapmak, kod yazmak vb.) yerine, bir departmanı veya fonksiyonu yönetmesini bekler. Altında çalışan profesyonel seviyede personelin (lisans mezunu çalışanlar) olması, yöneticilik iddiasını güçlendirir. Özellikle Türkiye'de büyük operasyonları olan ve Amerika'da büyüme hedefleyen şirketler için EB-1C, kurumsal hafızayı ABD'ye taşımanın en etkili yoludur.

Bir EB-1 dosyasının ruhu, referans mektuplarıdır (Letters of Recommendation). Bu mektuplar sadece 'bu kişi çok iyi çalışır' dememeli; somut olarak hangi problemi nasıl çözdüğünü ve bu çözümün endüstride nasıl bir etki yarattığını anlatmalıdır. 2026 yılındaki trend, 'bağımsız referanslara' (independent recommenders) daha fazla ağırlık vermektir.<br/><br/>Yani, eski patronunuzdan aldığınız mektup değerlidir; ama sizi şahsen tanımayan ancak çalışmalarınızı makalelerinizden veya projelerinizden bilen bir dünya otoritesinden gelen mektup çok daha etkilidir. Mektuplar teknik terimlerden arındırılmış, USCIS memurunun (ki o bir bilim insanı değildir) anlayabileceği bir dille yazılmalıdır. Her mektup, karşıladığınızı iddia ettiğiniz bir kritere kanıt teşkil etmeli ve başvurucunun 'yerinin doldurulamaz' olduğunu vurgulamalıdır.

Çoğu kişi EB-1 Green Card vizesi ile O-1 Olağanüstü Yetenek vizesini karıştırır. O-1 bir çalışma vizesidir (geçicidir), EB-1 ise doğrudan Green Card'dır (kalıcıdır). Kriterler birbirine çok benzer görünse de, EB-1'in 'kanıt eşiği' çok daha yüksektir. O-1 vizesi olan birçok kişi, ABD içinde 1-2 yıl çalıştıktan sonra dosyalarını güçlendirip EB-1'e geçiş yapmaktadır.<br/><br/>O-1 vizesinde her zaman bir işverene (veya ajansa) ihtiyaç varken, EB-1A'da kişi kendi başına başvurabilir. Ayrıca O-1'de 'statü aşımı' gibi konularda daha sert kurallar varken, EB-1 onaylandığı anda tüm bu kaygılar sona erer. Eğer profiliniz henüz EB-1 için yeterince olgunlaşmadıysa, O-1 vizesi ile ABD'ye gelip buradaki başarılarınızla EB-1 dosyanızı inşa etmek en klasik ve başarılı kariyer yolculuğudur.

Şubat 2026 itibarıyla EB-1 başvuruları (I-140) için Premium Processing (I-907) hizmeti tüm kategorilerde aktiftir. Yaklaşık 2.805 dolarlık ek bir harçla, 15 ile 45 gün arasında karar alabilirsiniz. Bu hız, vize bültenindeki tarihler 'Current' (Güncel) olduğu sürece, I-140 ve I-485 (Statü Değişikliği) formlarını aynı anda vermenize olanak tanır.<br/><br/>Ancak son dönemlerde EB-1 kategorisinde bile Hindistan ve Çin gibi ülkeler için bekleme sıraları oluşmaya başlamıştır. Türkiye doğumlu adaylar için şu an bir kota sorunu olmasa da, global talebin artması nedeniyle işlemlerin mümkün olduğunca erken başlatılması önerilir. Unutmayın, EB-1 başvurusu bir 'benlik deklarasyonu'dur; kendinizi dünyaya nasıl tanıttığınız, vize sonucunuzu belirleyen en büyük etkendir.