H-1B Vizesi Başvuru ve Kura Sistemi

H-1B vizesi, Amerika Birleşik Devletleri'nde "specialty occupation" (uzmanlık mesleği) olarak tanımlanan pozisyonlarda çalışmak isteyen yabancı uyruklu profesyoneller için tasarlanmış geçici çalışma vizesidir. Bu vize kategorisi, ABD işverenlerinin yurt dışından nitelikli iş gücünü istihdam etmesine olanak tanır. USCIS (ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri) tarafından yönetilen H-1B programı, ABD ekonomisinin ihtiyaç duyduğu uzman çalışanların ülkeye getirilmesini amaçlar.

H-1B vizesi için "specialty occupation" tanımı, en az lisans diploması (bachelor's degree) veya eşdeğer eğitim gerektiren meslekleri kapsar. Bu meslek gruplarına yazılım mühendisliği, veri bilimi, mimarlık, mühendislik, finans analizi, biyoteknoloji, akademik araştırma, muhasebe ve pazarlama yönetimi gibi alanlar dahildir. Önemli bir detay olarak, başvurulan pozisyonun niteliği ile adayın eğitim geçmişi arasında doğrudan bir ilişki olması gerekir. Örneğin, bilgisayar mühendisliği pozisyonu için işletme diploması tek başına yeterli olmayabilir. USCIS, her başvuruyu pozisyonun gerçekten uzmanlık gerektirip gerektirmediğini ve adayın bu uzmanlığa sahip olup olmadığını değerlendirerek inceler.

H-1B programı, 2024-2026 yılları arasında tarihi değişikliklere sahne oldu. Şu anda yürürlükte olan en önemli değişiklik, Şubat 2024'te başlayan "beneficiary-centric selection" (yararlanan odaklı seçim) sistemidir. Bu sistem sayesinde, bir adayın kaç farklı işveren tarafından kayıt yaptırılırsa yaptırılsın, kuraya yalnızca bir kez girmesi sağlanmaktadır. USCIS'in FY 2026 verilerine göre, bu sistem sayesinde toplam kayıt sayısı FY 2025'teki 470.342'den FY 2026'da 343.981'e düştü; bu da yüzde 26,9'luk bir azalma anlamına gelir. Ortalama kayıt sayısı yararlanan başına 1,01'e gerilerken, önceki yıllarda bu oran çok daha yüksekti.

Aralık 2025'te DHS (ABD İç Güvenlik Bakanlığı), programın geleceğini köklü şekilde değiştirecek ikinci büyük adımı attı: "Weighted Selection Process" yani ağırlıklı seçim süreci. 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren bu nihai kural, FY 2027 H-1B kura sezonundan itibaren uygulanacaktır. Yeni sisteme göre, rastgele kura yerine ücret seviyesine dayalı ağırlıklı bir seçim yapılacaktır. DOL (ABD Çalışma Bakanlığı) Mesleki İstihdam ve Ücret İstatistikleri (OEWS) verileri kullanılarak, her kayıt bir ağırlık katsayısı alacaktır: Seviye IV ücret düzeyindeki kayıtlar havuza 4 kez, Seviye III kayıtlar 3 kez, Seviye II kayıtlar 2 kez ve Seviye I kayıtlar 1 kez girecektir. Bu değişiklik, daha yüksek ücretli ve daha nitelikli pozisyonların seçilme şansını önemli ölçüde artırmaktadır.

Bunlara ek olarak, 19 Eylül 2025 tarihli Başkanlık Kararnamesi ile belirli yeni H-1B başvurularına 100.000 ABD doları tutarında ek bir ödeme zorunluluğu getirilmiştir. Bu ödeme, 21 Eylül 2025 tarihinden itibaren dosyalanan yeni H-1B dilekçeleri için geçerlidir ve öncelikli olarak ABD dışındaki yararlanıcıların yeni başvurularını hedefler. Mevcut H-1B sahiplerinin aynı işverenle yapacağı uzatma başvurularına ve ABD içindeki statü değişikliklerine (örneğin f-1'den h-1b'ye) bu ödeme genellikle uygulanmaz. Ancak bu tedbir halen yargı denetiminde olup, büyük iş örgütleri tarafından dava konusu edilmiştir.

H-1B vizesinin yıllık sayısal sınırı (cap) 85.000 olarak belirlidir. Bunun 65.000'i genel havuzdan, 20.000'i ise ABD üniversitelerinden yüksek lisans veya doktora derecesi almış adaylara ayrılan "master's cap" havuzundan tahsis edilir. ABD ileri derece muafiyetine uygun adaylar önce yüksek lisans havuzuna girerler; seçilememeleri durumunda otomatik olarak genel havuza dahil edilirler, bu da onlara iki şans tanır.

Elektronik kayıt dönemi genellikle her yılın Mart ayında açılır. FY 2027 için kayıt penceresinin 4 Mart 2026'da açılması beklenmektedir. İşverenler, her aday için 215 ABD doları kayıt ücreti ödeyerek çevrimiçi kayıt sistemi üzerinden temel bilgileri girer. Kayıt döneminin kapanmasının ardından USCIS, artık ağırlıklı seçim sürecini uygulayarak seçim yapar. Seçilen adayların işverenleri bilgilendirilir ve H-1B dilekçe dosyalama döneminde (genellikle Nisan) tam dilekçe (I-129) sunma hakkını kazanırlar. FY 2026'da yaklaşık 339.000 benzersiz yararlanan kayıt yaptırmış olup, seçilme oranı yaklaşık yüzde 25-30 arasında seyretmiştir. FY 2027'den itibaren ağırlıklı sistem ile bu oranlar ücret seviyesine göre önemli farklılıklar gösterecektir.

H-1B vizesi, tamamen işveren tarafından sponsor edilen bir vize kategorisidir; bireysel başvuru mümkün değildir. İşveren, önce DOL'a LCA (Labor Condition Application - Çalışma Koşulları Başvurusu) sunmalıdır. LCA'da işveren, H-1B çalışanına "prevailing wage" (geçerli ücret) veya daha yüksek bir ücret ödeyeceğini, çalışma koşullarının ABD'li çalışanları olumsuz etkilemeyeceğini ve grev veya lokavt durumlarının bulunmadığını taahhüt eder. LCA onayı sonrasında işveren, USCIS'e I-129 formu ile H-1B dilekçe dosyalar.

Başvuru için gerekli temel belgeler şunlardır: adayın en az lisans diploması veya eşdeğeri (yabancı diplomalar için credential evaluation gereklidir), işverenin teklif mektubu ve detaylı iş tanımı, LCA onayı, adayın özgeçmişi ve iş deneyimi belgeleri, şirketin mali durumunu gösteren belgeler ve varsa profesyonel lisans veya sertifikalar. Özellikle Türk profesyoneller için, Türkiye'den alınan diplomanın ABD standartlarına eşlendiğini belgeleyen bir "credential evaluation" raporu şart koşulmaktadır. NACES veya AICE üyesi kuruluşlardan alınacak değerlendirme raporları bu amaçla kullanılır.

H-1B başvurusunun mali boyutu, özellikle 2025-2026 değişiklikleri ile önemli ölçüde artmıştır. İşverenlerin ödemesi gereken zorunlu ücretler şunlardır: Elektronik kayıt ücreti yararlanan başına 215 ABD doları olup geri ödemesizdir. I-129 dosyalama ücreti, 25 ve altında tam zamanlı çalışanı olan küçük işverenler ve belirli kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için 460 ABD doları, diğer işverenler için 780 ABD dolarıdır. ACWIA Eğitim Ücreti, 1-25 çalışanlı işverenler için 750 ABD doları, 26 ve üstü çalışanlı işverenler için 1.500 ABD dolarıdır.

Dolandırıcılık Önleme ve Tespit Ücreti, ilk H-1B başvuruları ve belirli işveren değişikliği durumları için 500 ABD dolarıdır. Sığınma Programı Ücreti, 26 ve üstü çalışanlı işverenler için 600 ABD dolarıdır. Kamu Hukuku 114-113 Ücreti, 50'den fazla çalışanı olan ve yarısının H-1B veya L-1 statüsünde olduğu şirketler için 4.000 ABD dolarıdır.

Premium Processing (hızlandırılmış işlem) ücreti isteğe bağlıdır ve 15 iş günü içinde karar garantisi verir. 1 Mart 2026'dan önce 2.805 ABD doları olan bu ücret, 1 Mart 2026 tarihinden itibaren 2.965 ABD dolarına yükselmiştir. Ayrıca, 21 Eylül 2025 tarihli Başkanlık Kararnamesi kapsamında, ABD dışındaki yararlanıcılar için dosyalanan yeni H-1B dilekçelere 100.000 ABD doları ek ödeme zorunluluğu getirilmiştir. Bu tedbir, iş dünyasında büyük tartışmalara yol açmış olup, önemli davalar ile yargı denetimine tabidir.

H-1B vizesi başlangıçta 3 yıllık verilir ve bir kez daha 3 yıl uzatılabilir, toplam maksimum süre 6 yıldır. Ancak bu sınır, belirli koşullarda aşılabilir. Eğer işverenin çalışanı adına dosyaladığı I-140 (Göçmen Dilekçe) onaylanmışsa veya PERM (Daimi İş Sertifikası) başvurusu dosyalanmış ve en az 365 gün geçmişse, H-1B 6 yılın ötesinde birer yıllık periyotlarla uzatılabilir. Bu kural, American Competitiveness in the Twenty-First Century Act (AC21) kapsamında uygulanır.

Green Card geçişi için en yaygın yol, işveren sponsorluğunda EB-2 veya EB-3 kategorileridir. Süreç şu adımları içermektedir: Öncelikle, işveren PERM başvurusunu DOL'a yapar ve pozisyon için ABD işçi piyasasında uygun aday bulunmadığını kanıtlar. PERM onayı sonrasında, işveren USCIS'e I-140 dilekçe dosyalar. Son adımda, vize numarası mevcut olduğunda, çalışan I-485 (Statü Ayarlama) başvurusu yapar. Türkiye doğumlu adaylar için EB-2 ve EB-3 bekleme sürelerini aylık yayın yapan Vize Bülteni'nden (Visa Bulletin) takip etmek gerekir. Şubat 2026 itibarıyle, Türkiye doğumlu adaylar için EB-2 ve EB-3 kategorilerinde kayda değer beklemeler bulunmakta ancak Hindistan ve Çin vatandaşlarına kıyasla çok daha kısa süreler söz konusudur.

Türkiye vatandaşları için H-1B sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı özel hususlar bulunmaktadır. Öncelikle, H-1B onaylanıp ABD içinde statü değişikliği yapılmışsa (örneğin F-1'den H-1B'ye) sorun yoktur; ancak ABD dışında konsolosluktan vize damgası alınması gerekiyorsa, Ankara ABD Büyükelçiliği veya İstanbul ABD Başkonsolosluğu'nda mülakat randevusu alınmalıdır. Randevu süreleri dönem dönem değişkenlik göstermekte olup, güncel bilgi için ustraveldocs.com/tr adresinden kontrol edilmelidir. Ankara Büyükelçiliği genellikle daha erken randevu imkânı sunmaktadır.

100.000 ABD doları ek ödeme zorunluluğu, Türk profesyonelleri özellikle etkileyen bir gelişmedir. ABD dışında bulunan ve ilk kez H-1B ile ABD'ye gelecek olan Türk adaylar için, işveren bu önemli ek maliyeti üstlenmek zorundadır. Bu durum, işverenlerin Türk adayları sponsor etme istekliliğini etkileyebilir. ABD'de halihazırda f-1 opt ile çalışan ve statü değişikliği yapacak Türk öğrenciler için bu ek ödemenin genellikle uygulanmadığı belirtilmekle birlikte, her vaka ayrı değerlendirilmelidir. Türk profesyonellerin H-1B sürecinde bir göçmenlik avukatından hukuki destek alması şiddetle tavsiye edilmektedir.