USCIS ve NVI: ABD ile Türkiye Başvuru Sistemi Farkları

Amerika Birleşik Devletleri vize ve göçmenlik süreçlerini yöneten USCIS (U.S. Citizenship and Immigration Services) ile Türkiye'deki vatandaşlık ve nüfus işlerini yürüten NVI (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü), her iki ülkenin en kritik kamu kurumları arasındadır. Ancak görev tanımları, yasal dayanakları ve başvurucularla olan etkileşim biçimleri arasında derin farklar vardır.<br/><br/>USCIS, ABD İç Güvenlik Bakanlığı'na (DHS) bağlıdır ve temel amacı yabancıların ülkeye yasal giriş, çalışma ve vatandaşlık haklarını denetlemektir. Öte yandan NVI, Türkiye İçişleri Bakanlığı bünyesinde olup, sadece yabancıların değil tüm Türk vatandaşlarının doğumundan ölümüne kadar olan sivil kayıtlarını (Nüfus tescili) tutar. Bu temel ayrım, başvuruların doğasını ve prosedürlerini kökten değiştirmektedir. 2026 yılı itibarıyla her iki kurum da dijitalleşme konusunda dev adımlar atmış olsa da, felsefeleri hala birbirinden oldukça farklıdır.

USCIS'in kararları, ABD yasalarının 'Title 8' olarak bilinen vize ve göçmenlik maddelerine dayanır. Bu yasa, USCIS memurlarına geniş bir 'discretionary power' (takdir yetkisi) tanır. Yani bir dosyanın yasal şartları karşılaması, o dosyanın mutlaka onaylanacağı anlamına gelmez; memur başvurucunun samimiyetini sorgulayabilir.<br/><br/>Türkiye'de NVI süreçleri ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle sıkı bir şekilde belirlenmiştir. NVI'da takdir yetkisi çok daha kısıtlıdır; eğer yasanın öngördüğü belgeler tam ise ve bir suç teşkil etmiyorsa işlem genellikle otomatik olarak tamamlanır. ABD sisteminde 'Case Law' (Vaka Hukuku) önemliyken, Türkiye'de 'Pozitif Hukuk' ve bürokratik tamimler ön plandadır. Bu durum, ABD süreçlerinin neden daha öngörülemez ve 'kişiye özel' olduğunu açıklar.

2026 yılı, her iki kurum için de dijital zirveyi temsil etmektedir. NVI, Türkiye'nin e-Devlet kapısı üzerinden neredeyse tüm nüfus kayıt örneklerini ve vatandaşlık başvuru durumlarını saniyeler içinde sunabilmektedir. Türkiye'nin nüfus kayıt sistemi (MERNİS), dünyanın en gelişmiş ve entegre sistemlerinden biri olarak kabul edilir. Randevu almak ve belge temin etmek Türkiye'de son derece hızlıdır.<br/><br/>USCIS ise son yıllarda 'Paperless' (kağıtsız) ofis projesine odaklanmıştır. 'myUSCIS' hesabı üzerinden birçok form (N-400, I-90 vb.) artık tamamen online doldurulabilmekte ve ödemeler yapılabilmektedir. Ancak USCIS sistemi, Türkiye'deki kadar merkezi bir entegrasyona sahip değildir. Farklı eyaletlerdeki servis merkezleri arasında dosya transferleri hala haftalar sürebilir. USCIS'te bir hata yapıldığında bunu dijital olarak düzeltmek, e-Devlet üzerinden bir dilekçe vermeye göre çok daha sancılı bir süreçtir.

İşlem süreleri söz konusu olduğunda NVI, USCIS'e göre çok daha hızlıdır. Türkiye'de bir pasaport veya kimlik kartı basımı genellikle 2-3 iş günü içinde tamamlanır. Vatandaşlık süreçleri (yatırım yoluyla vb.) bir yılı bulabilse de, rutin işlemler dakikalar sürer. NVI randevu sistemi (Alo 199 veya online) genellikle aynı haftaya boşluk sunar.<br/><br/>USCIS'te 'aylar' değil 'yıllar' konuşulur. 2026 yılındaki güncel verilere göre, bir aile birleşimi vizesinin (I-130) onaylanması 12-18 ayı bulabilir. USCIS'in işlem süreleri servis merkezinin yoğunluğuna bağlı olarak sürekli dalgalanır. Başvurucular için 'Processing Times' sayfasını takip etmek bir yaşam biçimi haline gelmiştir. Bu hız farkı, ABD'nin güvenlik taramalarının (Background check) FBI ve CIA gibi çok kollu ve federal düzeyde olmasından kaynaklanmaktadır.

Kurumsal finansman açısından USCIS, bütçesinin %95'inden fazlasını başvurucuların ödediği harçlardan sağlar. Yani USCIS, vize ve göçmenlik ücretleriyle ayakta kalan dev bir kurumdur. Bu nedenle 2026 yılında harç ücretlerine büyük zamlar yapılmıştır (bazı formlar 2000-3000 doları bulabilir). Bu mali yapı, USCIS'in neden mülakata ve dosya incelemesine bu kadar 'müşteri/denetçi' perspektifiyle baktığını açıklar.<br/><br/>NVI ise genel devlet bütçesinden finanse edilir. Pasaport ve kimlik değerli kağıt bedelleri sembolik veya makul seviyelerdedir. Türkiye'de nüfus hizmetleri bir 'kamu hakkı' olarak görülürken, ABD'de göçmenlik bir 'ayrıcalık' (privilege) olarak kodlanmış ve bunun mali yükü başvurucuya yıkılmıştır. Bu durum, ABD başvurularında hata yapmanın maliyetini (harcın yanması gibi) başvurucu için çok daha ağır kılmaktadır.

USCIS başvurularında avukat kullanımı (Immigration Attorney) bir lüks değil, bir zorunluluk gibidir. Karmaşık formlar ve hukuki terminoloji nedeniyle, başvurucuların G-28 formuyla temsil edilmeleri USCIS tarafından teşvik edilir. Memurlar, dosyayı bir avukatın hazırladığını gördüklerinde genellikle daha düzenli ve eksiksiz bir içerikle karşılaşmayı beklerler.<br/><br/>Türkiye'de NVI işlemlerinde avukatın rolü daha çok vatandaşlık davaları veya karmaşık isim düzeltme süreçleriyle sınırlıdır. Rutin işlemlerde 'Noter' onayı ve tercüman desteği yeterli olmaktadır. e-Devlet'in yaygınlaşması, Türkiye'de aracı kurumlara olan ihtiyacı minimize ederken; ABD'de yasaların sürekli değişmesi (Executive Orders vb.), göçmenlik avukatlarını sürecin ayrılmaz bir parçası kılmaya devam etmektedir.

USCIS'ten red alan bir başvurucu için 'AAO' (Administrative Appeals Office) üzerinden itiraz veya 'Motion to Reopen/Reconsider' (I-290B) seçenekleri mevcuttur. Ancak bu süreçler genellikle çok uzun sürer ve başarı şansı düşüktür. Federal mahkemelerde USCIS kararlarına dava açmak ise son derece maliyetlidir.<br/><br/>NVI işlemlerinde ise idari yargı (İdare Mahkemeleri) süreci oldukça etkindir. Bir vatandaşlık reddine veya nüfus kaydı hatasına karşı Türkiye'de dava açmak ve sonuç almak ABD'ye göre daha hızlı ve erişilebilirdir. Ancak 2026 yılındaki güncel yasal düzenlemelerle, her iki ülkede de güvenlik gerekçeli redlerin (Public Safety/Security) yargı yoluyla aşılması giderek zorlaşmaktadır.

USCIS ve NVI karşılaştırıldığında, hangisinin daha 'zor' olduğu başvurucunun hedefiyle ilgilidir. Sadece bir pasaport almak istiyorsanız NVI dünyadaki en verimli kurumlardan biridir. Ancak yeni bir ülkede hayat kurmak, statü almak ve yeşil karta ulaşmak istiyorsanız USCIS, dünyanın en karmaşık ve titiz denetim mekanizmasıyla sizi karşılar.<br/><br/>Türk başvurucular için en büyük hata, Türkiye'deki 'hızlı bürokrasi' alışkanlığını ABD başvurularına yansıtmaktır. USCIS'te her şey için beklemek ve her detay için kanıt sunmak zorundasınız. Sabırlı olun, sistemin yavaşlığını kişisel algılamayın ve Amerikan göçmenlik sisteminin bir 'denetim kurumu' gibi çalıştığını unutmayın. Doğru bilgi ve profesyonel hazırlık, her iki kurum nezdinde de başarınızın değişmez anahtarıdır.