Graduate Vizesi: Mezuniyet Sonrası İngiltere'de Kalma Rehberi

Graduate vizesi, İngiltere'de eğitimini başarıyla tamamlayan uluslararası öğrencilere, mezuniyet sonrası İngiltere'de kalma ve çalışma hakkı veren bir göçmenlik rotasıdır. Bu vize, Points-Based System (puan tabanlı sistem) kapsamında işverene bağlı olmayan, sponsorluk gerektirmeyen bir kategoridir. Vize sahipleri herhangi bir işte, herhangi bir maaş düzeyinde çalışabilir; serbest çalışma (self-employment) ve girişimcilik de dahildir.

Graduate vizesi, mezuniyet sonrası İngiltere'de kariyer kurma, iş deneyimi kazanma veya uzun vadeli vize seçeneklerini araştırma için kullanılan bir köprü niteliğindedir. Özellikle Skilled Worker vizesi gibi sponsorlu rotalara geçiş yapmadan önce deneyim biriktirmek isteyen yeni mezunlar için ideal bir fırsattır.

Graduate vizesinin süresi başvuru tarihine göre farklılık göstermektedir. Bu konu, 2024-2025 yıllarında yoğun tartışmalara konu olmuş ve Mayıs 2025 İngiltere Göçmenlik Beyaz Kağıdı'nda önemli değişiklikler açıklanmıştır.

31 Aralık 2026'ya kadar yapılan başvurular: Lisans ve yüksek lisans mezunları için 2 yıl, doktora (PhD) mezunları için 3 yıl geçerlidir.

1 Ocak 2027 ve sonrasında yapılan başvurular: Lisans ve yüksek lisans mezunları için süre 18 aya düşürülmüştür. Doktora mezunları için 3 yıllık süre değişmeden devam etmektedir.

Bu değişiklik, Ekim 2025 tarihli Statement of Changes HC 1333 ile resmi olarak onaylanmıştır. Hükümetin gerekçesi, pek çok mezunun 2 yıllık süre içinde mezun düzeyinde iş bulamadığı ve sürenin kısaltılmasının "istihdam odaklı sonuçlara" yönlendireceğidir. Migration Advisory Committee (MAC), 2024 yılında Graduate rotasını incelemiş ve rotanın amaçlandığı şekilde çalıştığı sonucuna varmıştır. Buna rağmen hükümet, süre kısaltma kararını uygulamaya koymuştur.

Kritik not: Graduate vizesi uzatılamaz. Bu tek seferlik bir haktır. Süre dolduğunda farklı bir vize kategorisine geçiş yapılması gerekir.

Graduate vizesine başvurabilmek için aşağıdaki şartların tamamının karşılanması gerekmektedir.

Mevcut vize durumu: Başvuru anında geçerli bir Student visa veya Tier 4 (General) student visa ile İngiltere'de bulunmak zorunludur. Başvuru yalnızca İngiltere içinden yapılabilir; yurtdışından başvuru kabul edilmez.

Eğitim şartı: UKVI tarafından onaylı bir eğitim kurumunda (Student Route track record holder) İngiltere lisans, yüksek lisans veya doktora programını başarıyla tamamlamış olmak gerekir. Eğitim kurumunun, öğrencinin programı başarıyla tamamladığını Home Office'e bildirmiş olması zorunludur.

Minimum süre şartı: 12 aylık veya daha kısa kurslar için tüm eğitimin İngiltere'de alınmış olması gerekir. Daha uzun programlarda ise en azından son dönemin İngiltere'de tamamlanmış olması beklenir.

Başvuru zamanlaması: Student vizesinin süresi dolmadan önce başvuru yapılmalıdır. Mezuniyet töreni veya diploma belgesi beklenmesine gerek yoktur; eğitim kurumunun Home Office'e bildirim yapması yeterlidir.

Graduate vizesi başvurusu tamamen online olarak İngiltere içinden yapılır. Başvuruda kimlik kanıtlama ve belge sunma aşamaları bulunmaktadır.

Başvuru ücreti: £880 (bu ücret Nisan 2025 güncellemesi ile revize edilmiştir).

Immigration Health Surcharge (IHS): Yıllık £1.035 olup, vize süresine göre toplam hesaplanır. 2 yıllık bir Graduate vizesi için IHS yaklaşık £2.070'tir.

Toplam maliyet (2 yıllık): £880 (başvuru) + £2.070 (IHS) = yaklaşık £2.950.

Karar süresi: Başvuru yapıldıktan sonra genellikle 8 hafta içinde karar verilir. Karar beklenirken İngiltere'de kalma hakkı devam eder.

Bağımlılar (dependant): Eş ve çocuklar, mevcut Student vizesi kapsamında İngiltere'de bulunuyorlarsa, Graduate vizesi süresince kalmak için başvurabilirler. Her bir bağımlı kişi £880 başvuru ücreti ve yıllık £1.035 IHS öder.

Graduate vizesi, çalışma hakları açısından İngiltere'nin en esnek vize kategorilerinden biridir. Vize sahipleri aşağıdaki haklardan yararlanır: Herhangi bir işte, herhangi bir beceri düzeyinde çalışabilirler. Skill level veya SOC kodu kısıtlaması yoktur. Tam zamanlı, yarı zamanlı veya serbest çalışma (self-employment) serbesttir. Kendi işini kurma hakkı vardır. İşveren sponsorluğuna veya belirli bir işverene bağlılık yoktur.

Yapılamayacak işler ise sınırlıdır: Profesyonel sporcu olarak çalışmak yasaktır ve kamu fonlarından (public funds) yararlanma hakkı bulunmaz. Student vizesi gerektiren bir kurs için eğitime devam edilemez; ancak Student vizesi gerektirmeyen kurslar alınabilir.

Graduate vizesi uzatılamadığı için, İngiltere'de kalmak isteyen mezunların süre dolmadan farklı bir vize rotasına geçiş yapması gerekmektedir. Başlıca seçenekler şunlardır:

Skilled Worker Vizesine geçiş: En yaygın yol, İngiltere'de bir işveren tarafından sponsor edilerek Skilled Worker vizesine geçiştir. Ancak Temmuz 2025 itibarıyla maaş eşiğinin £41.700'e yükselmesi ve beceri seviyesinin RQF Level 6'ya çıkarılması, bu geçişi zorlaştırmıştır.

Global Talent Vizesi: Akademi, araştırma, dijital teknoloji veya sanat alanlarında olağanüstü yeteneğe sahip mezunlar, endorsement alarak Global Talent vizesine başvurabilir.

Innovator Founder Vizesi: Girişimci mezunlar, yenilikçi iş fikirleri ile Innovator Founder vizesine başvurabilir.

ILR durumu: Graduate vizesi süresi, ILR (kalıcı oturma izni) için gerekli süreye dahil edilmez. ILR yolu için Skilled Worker veya Global Talent gibi qualifying (uygun) bir vize rotasına geçiş yapılması ve o rotada gerekli sürenin tamamlanması gerekmektedir. Planlanan earned settlement reformları kapsamında standart ILR süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılabilir.

Bu iki vize rotası farklı avantajlar sunar ve birbirini tamamlayıcı niteliktedir. İşveren sponsorluğu açısından Graduate vizesi gerektirmezken, Skilled Worker vizesinde zorunludur. Süre açısından Graduate vizesi 2 yıl (2027'den itibaren 18 ay) iken, Skilled Worker 5 yıla kadar uzatılabilir. Maaş eşiği Graduate vizesinde yoktur, Skilled Worker'da £41.700'dür. İngilizce şartı Graduate vizesinde yoktur, Skilled Worker'da B2 seviyesidir. ILR yolu Graduate vizesinde sayılmaz, Skilled Worker'da 5 yılda (10 yıla çıkabilir) mümkündür. İş değişikliği Graduate vizesinde serbestken, Skilled Worker'da yeni CoS gerekir. Uzatma Graduate vizesinde mümkün değilken, Skilled Worker sınırsız uzatılabilir.

Graduate vizesi, kısa vadeli esneklik ve kariyer keşfi için idealdir. Skilled Worker vizesi ise uzun vadeli kalış ve ILR hedefleyen profesyoneller için daha uygun bir seçenektir. Pek çok mezun, önce Graduate vizesi ile iş deneyimi kazanıp ardından Skilled Worker vizesine geçiş yapmayı tercih etmektedir.